Tatilde eşler yorgun olunca evde çoğu zaman bir hayal kırıklığı durur. Hayal, “nihayet dinleneceğiz”dir. Gerçek, çocuğun uyanması, yemek, güneş, kum, “sen yine oturdun” bakışıdır. Bakış, tatili dinlenme kavgasına çevirir. Kavga, denizin kenarında da, büyükanne evinde de, otel odasında da aynı salonu taşır.
Aile danışmanı ve çocuk gelişim uzmanı olarak bu yazıda kusursuz tatil vaat etmiyorum. Baktığım yer, dinlenmenin kimin hakkı sanıldığı ve bakımın tatilde “kendiliğinden” kime kaldığıdır. Kalan bakım, kişilik gibi durur. Kişilik gibi duran iş, alacak olur. Alacak, dönüşte evin iklimini bozar.
Tatil dinlenme midir
Tatil, evin yer değiştirmesidir. Yer değişince liste silinmez. Silinmeyen liste, çanta, uyku, yemek, güneş kremi, “kim kalkacak” sorusudur. Soru konuşulmazsa tatil, bir ebeveynin evini başka şehre taşır. Taşınan ev, diğer ebeveynin “ben de tatile geldim” beklentisiyle çarpışır. Çarpışma, çocuğun kahvaltısına oturur.
Dinlenme, aynı anda iki kişide durmayabilir. Durmayan eşzaman, sizi kötü çift yapmaz. Eşzaman, evin gerçeğidir. Gerçek, vardiyayla konuşulur. Konuşulmayan vardiya, “madem tatiliz” diye açık uç bırakır. Açık uç, çoğu zaman evde daha çok duran veya “daha iyi sakinleştiren” kişiye yapışır.
Çocuk, tatili sizin hayalinizle okumaz. Okunan şey, yeni uyaran, geç yatış, kalabalık, denizin yorgunluğudur. Yorgunluk, dağılma üretebilir. Dağılma, “tatilde şımardı” diye okunmamalıdır. Okunan şey bazen şımarıklık, bazen de iskeletin evde kalmasıdır.
Bakım tatilde durmaz
Bakım, valize girer. Giren bakım, gece uyanması, bez, yemek seçimi, korku, “anne/baba nerede” yapışmasıdır. Yapışma, tatilde artabilir. Artan yapışma, sizi yetersiz kılmaz. Artış, yeni evin belirsizliğidir. Belirsizlik, birçok çocukta kural tartışmasından daha uzun incitir.
Bakımı “tatilde ben de çocuğum” diye askıya almak, diğer ebeveyni evin tek yetişkini yapar. Tek yetişkin, kumsalda da yalnızdır. Yalnızlık, “sen hiç yorulmuyorsun” öfkesini büyütür. Öfke, çocuğun kulesine, dondurmasına, erken uyanışına yapışır. Yapışan öfke, tatili kirletir.
Listeyi yazmak, tatili ofise çevirmek değildir. Liste, görünmeyeni görünür kılar. Görünür olan, “sen hiç yardım etmiyorsun” cümlesinden daha az yaralar. Cümle, kişiliğe gider. Liste, işe gider. İş konuşulunca evde duracak bir pay aranır.
Dinlenme kavgası
Kavga, çoğu zaman içerik değil sıra üzerinedir. Sıra, kimin önce oturacağı, kimin denize gireceği, kimin öğle uykusunda telefonla kalacağıdır. Sıra konuşulmazsa herkes kendi sırasını hak sayar. Hak sayılan sıra, diğerinin yorgunluğunu siler. Silinen yorgunluk, evde iki alacaklı bırakır.
Çocuğu tanık yapmayın. “Görüyor musun, baban/annen yine şezlongda” cümlesi, evin hesabını çocuğun kucağına koyar. Hesap yetişkinlerindir. Çocuk, tatilin para birimi değildir. Çocuk, yeni evde uyum arayan kişidir.
Kavga, büyükanne evinde daha tiz olabilir. Tizleşme, seyirci utancıdır. Utanç, sınırı ve payı boğar. Boğulan pay, gece yastığa sızar. Sızan öfke, “bir daha tatile gelmem” cümlesini büyütür. Büyüyen cümle, dönüşte evin iklimine oturur.
Vardiya ve yalnız saat
Vardiya, kusursuz yüzde elli olmak zorunda değildir. Hasta gün, yol, küçük bebek olan tatilde saat saat eşitlik durmaz. Duran şey, yeterince adil bir pay ve görünür bir saattir. Görünür saat, “öğleden sonra bir saat sen, sonra ben” gibi durabilir. Duran cümle, evinize uymuyorsa kendi saatinizi yazın.
Yalnız saat, lüks değildir. Yalnız saat, evin devamıdır. Devam, bir kişinin sürekli alacaklı kalmamasını ister. Sürekli alacaklı olan kişi, tatilde ya patlar ya donar. İkisi de çocuğa iklim bırakır.
Yalnız saat, listenin evde kalmasıyla sahte olur. Sahte dinlenme, “çocuk sende ama aklım mutfakta”dır. Aklı evde kalan kişi, şezlongda da yorgundur. Yorgunluk konuşulursa liste kayar. Konuşulmazsa evde suç aranır.
Dönüşte evin gerçeği
Dönüş, tatilin mahkemesi olmamalıdır. Mahkeme, “sen hiç dinlendin, ben hiç” skorunu evin salonuna taşır. Taşınan skor, çocuğu iki kapı arasında bırakır. Kapı, bir sonraki tatili daha gergin başlatır.
Görüşmelerde bu tatili yargısız haritalıyoruz. Dinlenme kime hak, bakım kime yapışıyor, vardiya konuşuluyor mu, çocuk o kavgada nerededir. Seanslar Google Meet ve WhatsApp üzerindendir. İş, tatile çıkmayı yasaklamak veya evde kusursuz neşe ilan etmek değildir. İş, dinlenme kavgasını kişilik davasından çıkarıp evin konuşulabilir payına çevirmektir.
Tatilde eşler yorgun olabilir. Olabilir demek, tatilin boşa gittiği anlamına gelmez. Anlam, evin yer değiştirdiği, listenin ise durduğudur. Duran liste konuşulursa dinlenme, yarış olmaktan çıkar. Çıkan yarış, çocuğa da size de biraz yer bırakır.
Tatilde dinlenme payını konuşulabilir hale getirmek istiyorsanız aile danışmanlığı sayfasına bakabilirsiniz.