Eşler kreş kararını paylaşamayınca evde çoğu zaman iki kaygı çarpışır. Biri, “geç kalıyoruz, iş, para, sosyalleşme”dir. Diğeri, “henüz küçük, ayrılık, hastalık, suçluluk”tur. İki kaygı aynı salonda durunca kreş, eğitim konusu olmaktan çıkar. Kreş, evliliğin “kim daha çok düşünüyor” davası olur. Dava, çocuğun kucağına düşer.
Aile danışmanı ve çocuk gelişim uzmanı olarak bu yazıda kreşe evet veya hayır demiyorum. Baktığım yer, kararın evde nasıl konuşulduğu ve çocuğun bu konuşmanın taşıyıcısı olup olmadığıdır. Taşıyıcı çocuk, “annem istemiyor, babam istiyor” cümlesini eve kanıt gibi getirir. Kanıt, evde taraf üretir.
Karar neden evliliğe yapışır
Karar, çoğu evde iş, para, büyükanne hattı ve “iyi ebeveyn” imgesiyle dolar. Dolan karar, çocuğun temposunu görünmez kılar. Görünmez tempo, eşlerin eski kırgınlığına yer açar: “Sen hiç yanımda durmuyorsun.” “Sen çocuğu benden ayırmak istiyorsun.” Cümleler kreş değil, ilişkidir. İlişki konuşulmadan kreş konuşulmaz. Konuşulursa da kreş, silah olur.
Silah olan karar, büyüklerin sofrasına taşınır. Taşınan karar, “bizim zamanımızda” ve “şimdi herkes gönderiyor” cümleleriyle şişer. Şişen cümle, evin eşiğini siler. Silinen eşik, çocuğa “bu evde asıl söz kime aittir” sorusunu bırakır.
Eşiniz gelmek istemiyorsa tek başınıza da düşünmeye başlayabilirsiniz. Bir kişinin duruşu evin tamamını değiştirmez. Yine de kendi kaygınızı netleştirmek, çocuğun önünde eşinizi yıpratmamak evde bir şeyleri yerinden oynatır.
Zamanlama ve kaygı
Zamanlama, takvim ve işe dönüşle sıkışabilir. Sıkışan takvim, kararı acele ettirir. Acele, diğer ebeveynde “sen hiç hissetmiyorsun” okuması üretir. Okuma, çoğu zaman niyet değil korkudur. Korku, ayrılık, hastalık, “ben kötü ebeveyn miyim” sorusudur. Soru hor görülmeden masaya gelirse evde nefes açılır. Hor görülen soru, evde kilitlenir.
Kaygı, çocuğun önünde yarışmamalıdır. Yarış, “kreşe gideceksin” veya “asla gitmeyeceksin” diye iki uç açar. Uçlar, çocuğa belirsizlik öğretir. Belirsizlik, birçok çocukta kural tartışmasından daha uzun incitir.
Suçluluk, kararı erteleyebilir. Ertelenen karar, işin gerçeğini silmez. Silinmeyen gerçek, bir gün kapıda durur. Kapıda duran gerçek, evde kriz üretir. Kriz, kreşi daha gürültülü başlatır. Gürültülü başlangıç, “görüyor musun, erkenmiş” skoruna malzeme olur. Malzeme, çocuğun uyumuna yazılmamalıdır.
Çocuğun hazır oluşu
Hazır oluş, tek bir yaş, tek bir ay, tek bir “artık olmalı” cümlesi değildir. Cümle, evin kaygısını taşır. Taşınan kaygı, çocuğun ritmini, ayrılık tepkisini, sağlık öyküsünü, evin destek ağını görünmez kılabilir. Görünmez veri, kararı kişilik savaşı yapar.
Hazır oluş, hekim ve kurumun çerçevesiyle konuşulur. Konuşulan çerçeve, evin tartıştığı aidiyetin üstünde durur. Üstte duran çerçeve, “ben haklıyım” cümlesini inceltir. İncelen cümle, üçüncü yola yer açar. Yer, hemen kayıt veya hiç kayıt olmak zorunda değildir.
Çocuğu hakem yapmayın. “Söyle, kreşe gitmek ister misin?” cümlesi, evde sınavdır. Sınav, sadakati böler. Bölünen çocuk, sizi kırmamak için yalan veya sessizlik seçebilir. Seçim, hazır oluş değildir. Seçim, hayatta kalmaktır.
Üçüncü yol
Üçüncü yol, ikinizin de biraz bıraktığı, ikinizin de durabileceği yerdir. Yer, her konuda yüzde elli demek değildir. Yer, değerin korunmasıdır. Değer, “çocuğun ritmi” ise zaman konuşulur, çocuğun kendisi tartışılmaz. Değer, “evin işleyişi” ise destek ve tempo bulunur.
Üçüncü yol, sakin anda konuşulur. Kriz anında değer değil, zafer aranır. Zafer, evde kısa sürer. Ertesi gün çocuk yine iki kapı görür. Sakin anda üç soru yeter: bu kararı neden istiyoruz, çocuğun bu dönemdeki ihtiyacı nedir, ikimizden hangimiz bu adımda zorlanıyor? Zorlanan kişi “zayıf” değildir. Zorlanan kişi, evin gerçek verisidir.
Yol bulunduğunda cümle ortaklaşır. Cümle çocuğun önünde yarışmaz. “Anneniz/babanız öyle diyor ama ben demiyorum” cümlesi üçüncü yolu siler. Silinen yol, çocuğun kucağına düşer.
Ortak cümle aileye
Aileye giden cümle, evde seçilir. Seçilen cümle kısa olsun. “Bunu evde konuşuyoruz. Karar evde kalacak.” Nokta. Uzun gerekçe, savunmaya benzer. Savunma, sofrayı mahkemeye çevirir. Mahkeme, çocuğun yanında durmamalıdır.
Görüşmelerde bu kararı yargısız haritalıyoruz. Kaygı kime yazılıyor, kreş evliliğin neresine yapışıyor, çocuk o davada nerededir. Seanslar Google Meet ve WhatsApp üzerindendir. İş, kreşe evet veya hayır ilan etmek değildir. İş, kararın kişilik savaşından çıkıp evin konuşulabilir işi haline gelmesidir.
Kreş kararı, evin sevgi ölçüsü olmak zorunda değildir. Ölçü sanılan şey, çoğu zaman iki yorgun yetişkinin korkusudur. Konuşulan korku, kararı büyütmek zorunda değildir. Konuşulan korku, çocuğun iki kapı arasında kalmasını inceler.
Kreş kararını evde ortak dile getirmek istiyorsanız aile danışmanlığı sayfasına bakabilirsiniz.