Dörtüncü ay civarında birçok aile aynı tabloyu yaşar. Bebek daha önce daha uzun uyuyorken gece uyanmaları artar, gündüz uykuları kısalır, yatış süresi uzar. Bu dönem sıkça “regresyon” diye anılır. Kelime korkutucu durabilir. Aslında olan şey çoğu zaman gerileme değil, uykunun olgunlaşmasıdır.
Uykuda neler değişir
İlk aylarda bebek uykusu daha çok kısa döngüler ve derin, “yenidoğan” uykusuyla ilerler. Dörtüncü aya doğru uyku mimarisi yetişkine daha çok benzer: hafif uyku, derin uyku ve kısa uyanıklıklar art arda gelir. Bebek döngü sonunda kısmen uyanır. Bunu herkes yapar. Fark, uykuya nasıl geri döndüğündedir.
Bebek uykuya emerek, sallanarak veya kucakta daldıysa, gece uyanınca aynı koşulu arar. Bu bir kusur değildir. Öğrenilmiş bir çağrışımdır. Dörtüncü ayda uyanmaların görünür olmasının nedeni, bebeğin artık bu çağrışımı daha net hatırlamasıdır.
Ne kadar sürer
Süre bebekten bebeğe değişir. Kimisinde birkaç hafta, kimisinde daha uzun bir dalgalanma görülebilir. Takvim vaadi vermek doğru olmaz. Daha işe yarar soru şudur: bu dönemde neyi koruyoruz, neyi değiştirmiyoruz?
Korunanlar genelde şunlardır: güvenli uyku (sırtüstü, boş yatak, uygun yüzey), gündüz ışığı, gece karanlığı, yaşa uygun uyanık kalma pencereleri ve mümkün olduğunca aynı kapanış ritüeli. Değiştirilmemesi gerekenler ise genellikle şunlardır: bir gecede tüm desteği çekmek, her uyanışta yöntemi değiştirmek, tıbbi bir sorunu “inat” sanmak.
Ne beklenir, ne beklenmez
Beklenen: gece uyanmalarında artış, yatışın uzaması, kısa gündüz uykuları, erken sabah uyanması. Beklenmeyen: ateş, solunum zorluğu, belirgin kilo almama, inconsolable ağlama nöbetleri, beslenmenin birden bozulması. Bu tablolarda önce pediatriste gidilir. Uyku çalışması tıbbi bir durumu çözmez.
Ağlama da bu dönemde tamamen kaybolmaz. Hiçbir değişim ağlamasız ilerlemez. Buradaki ayrım, bebeğin yalnız bırakılıp bırakılmadığıdır. Şefkatli yaklaşımda ebeveyn odadadır, sesini duyurur, gerektiğinde yatıştırır. Destek bir gecede yok edilmez.
Evde işe yarayan duruş
Önce üç günü olduğu gibi yazın: yatış saati, uyanmalar, gündüz uykuları, beslenme zamanları. Kalıp görünmeden plan kurulmaz. Ardından tek bir değişiklik seçin. Örneğin yalnızca yatış çağrışımını kademeli azaltmak. Hem gündüz düzenini hem gece protokolünü hem de beslenmeyi aynı anda değiştirmek ebeveyni de bebeği de yorar.
Erken uyanma çoğu zaman “gece sorunu” gibi görünür. Sıklıkla gündüz pencerelerinden, çok geç veya çok kısa şekerlemelerden ya da sabah ışığından beslenir. Geceyi uzatmak için sabahı zorla karartmak tek başına yetmeyebilir. Önce gündüz akışına bakılır.
Ne zaman destek alınır
Aylardır azalma yoksa, ebeveyn tükenmişse, daha önce bir yöntem denendi ve birkaç gün sonra bırakıldıysa, ya da bebek mizacı çok hassassa, kişiye özel bir plan daha güvenli ilerler. Planın işi “şu kadar gecede biter” demek değildir. İş, bebeğin gelişim ayına, mizacına ve mevcut çağrışımlarına göre adımları sıraya koymaktır.
Uyku gerilemesi geçici bir dalgalanma olabilir. Yine de aileyi yıpratır. Yıpranmayı küçümsemeden, paniğe de kapılmadan ilerlemek mümkündür. Önce sağlık kontrolü, sonra gözlem, sonra tek bir kademeli adım. Bu sıra çoğu zaman gürültülü tavsiyelerden daha fazla iş görür.
Daha fazla okumak ve bu dönemde nasıl çalıştığımızı görmek için şefkatli uyku eğitimi sayfasına bakabilirsiniz.